سوالات رایج درمان ریشه دندان

سوال اول: چرا دندان من نیاز به روت کانال دارد؟

اگر پالپ دندان دچار التهاب یا عفونت شود، دندان نیاز به روت کانال دارد. التهاب یا عفونت دندان به دلیل پوسیدگی یا ضربه به دندان ایجاد می شود . RCT باعث حفظ دندان و جلوگیری از انتشار عفونت می شود. یک انسان بالغ نیاز به پالپ ندارد ولی در دوران بچگی، وجود پالپ برای تکامل دندان وریشه آن لازم است.

سوال دوم: آیا درمان جایگزینی وجود دارد؟

درمان جایگزین، کشیدن دندان است ولی لزوماً حفظ دندان بهتر است. چرا که RCT ریت موفقیتی بالای ۹۵ درصد دارد. حفظ دندان باعث جلوگیری از مشکلاتی می شود که در آینده قرار است رخ دهد. مثل مشکلات در جویدن، جا به جا شدن دندانهای کناری، از دست رفتن حجم و دانسیته استخوان فک. همچنین حفظ دندان و انجام RCT و بعد آن ترمیم، از نظر اقتصادی نیز مقرون به صرفه است چرا که هر جایگزینی مثل بریج یا ایمپلنت از نظر اقتصادی گرانتر است.

سوال سوم: آیا درمان ریشه دردناک است؟

روت کانال از نظر احتمال ناراحتی که ممکن است ایجاد کند، تفاوتی با درمان های ترمیمی ندارد ولی متأسفانه شهرت بدی پیدا کرده است. در اصل خود بیماری که منجر به التهاب و عفونت دندان می شود، بیشتر دردناک است. چون باعث درگیر شدن بافتهایی می شود که به مقدار زیادی پایانه های عصبی دارد و RCT در اصل باعث از بین رفتن این درد می شود. علاوه بر اینکه کاربرد درست تکنیک های بی حسی تجربه درد حین کار دندانپزشکی یک استثنا است.

سوال چهارم: در حین درمان ریشه چه اتفاقاتی می افتد؟

بعد از بی حسی ناحیه، یک سوراخ در تاج دندان ایجاد می شود تا به پالپ شامبر دندان و کانالها دسترسی پیدا شود. بافت ملتهب خارج شده و کانال های تا انتهای ریشه ضدعفونی می شوند. دندانهای قدامی معمولا یک کانال دارند و دندانهای خلفی از ۲ تا ۴ کانال دارند.

در نهایت دندان با یک ماده ای که سازگاری بافتی دارد پر می شود و داخل سوراخ تاجی پانسمان قرار داده می شود.

واژه رایج درمان ریشه در بین عوام، عصب کشی یا کُشی می باشد، که در اصل هر دو این واژه ها می تواند درست باشد. چون پالپ (عصب) دندان هم خارج می شود و هم کشته می شود ولی ترجمه لفظ به لفظ درست برای روت کانال تراپی، درمان ریشه دندان می باشد.

سوال پنجم: بعد از درمان ریشه چه اتفاقی می افتد؟

بعد از درمان ریشه، دندان برای چند روز حساس می باشد ولی این ناراحتی به راحتی با استفاده از مسکن ها یا ضدالتهاب ها قابل کنترل است (مثل ایبوبروفن) بعد از سفت شدن پانسمان که معمولا ۲ – ۱ ساعت طول می کشد، امکان مسواک زدن دندان و غذا جویدن با آن دندان وجود دارد ولی توصیه می شود تا زمان قرار دادن ترمیم دایم غذای سفت با آن دندان جویده نشود. بهتر است یک هفته تا ۱۰ روز بعد از RCT دندان پر شود.

سوال ششم: چگونه می توانم در آینده جلوی نیاز به RCT را بگیرم؟

تنها راه جلوگیری از نیاز به RCT، رعایت بهداشت، شامل مسواک زدن و نخ دندان کشیدن می باشد. معاینه های منظم دندانپزشکی، باعث تشخیص زودهنگام پوسیدگی ها و جلوگیری از رسیدن پوسیدگی به پالپ می شود.

خیلی وقت ها شکایت بیماران از این است که جویدن یک سیب یا آدامس یا … باعث شکستن دیواره دندان و نیاز به RCT شده است.

سوال هفتم: شکایت شایع بیماران چیست؟

در واقع شکستن دیواره دندان چیزی نیست که در اثر جویدن ساده خوراکی خاصی ایجاد شود. شکستن دیواره دندان به دلیل پوسیدگی است که مدتهای طولانی (۶ ماه تا دو سال) در ناحیه وجود داشته است و نادیده گرفته شده است. دیواره های دندان در اثر پوسیدگی وسیع، ضعیف شده و به مرور زمان این دیواره های ضعیف شده مستعد شکستگی می شوند و با جویدن هر چیز امکان شکستن آن وجود دارد. این حالت از شکستن دیواره های دندانی، بیشتر در پوسیدگی های بین دندانی رخ می دهد.

شکایت شایع دیگر بیماران این است که قبل از سوراخ شدن دندان در اثر پوسیدگی، درد یا ناراحتی در این ناحیه نداشته اند و این اتفاق (سوراخ شدن دندان) به صورت ناگهانی و بدون پیش زمینه درد پیش آمده است. احساس درد یا حساسیت در صورت پوسیدگی دندان، یک قانون نیست. به این معنا که امکان دارد که دندان تا حد نیاز به RCT پوسیده شده باشد ولی بیمار هیچ درد یا ناراحتی قبل از آن احساس نکرده باشد. این موضوع به مقدار زیادی آستانه درد افراد مختلف بستگی دارد. به این معنا که گاهی یک محرک کوچک در یک فرد می تواند ایجاد درد کند ولی در فرد دیگری محرک های بزرگ هم درد قابل توجهی ایجاد نمی کند.

همچنین پدیده های بافت شناختی در تاج دندان نسبت به پوسیدگی ایجاد می شود، در میزان احساس درد نقش دارد که در این مبحث نمی گنجد.

در نهایت، احتمال اینکه با وجود نیاز دندان به RCT بیمار هیچ سابقه دردی نداشته باشد، وجود دارد.

سوال هشتم: آیا عمر دندان بعد از روت کانال تراپی کم می شود؟

اگر RCT مناسبی برای دندان اجام شده باشد و ترمیم مناسبی هم روی تاج قرار گرفته باشد، دندان RCT شده به اندازه دیگر دندانهای طبیعی شما عمر می کند.

بعد از اینکه ترمیم تاجی دندان انجام شد، شما با رعایت بهداشت مناسب که شامل مسواک زدن و نخ دندان کشیدن می باشد، می توانید دندان RCT شده را تا آخر عمر حفظ کنید.

گاهی اوقات درد بعد از انجام RCT ادامه دارد و یا ماه ها و حتی سال ها بعد ممکن است دندان دوباره دردناک شود. در این حالت نیاز به بررسی علت درد یا انجام رادیوگرافی می باشد. در صورتی که علت بروز درد انجام درمانهای RCT ناقص قبلی باشد، تکرار RCT و یا Retreatment باعث حفظ دندان می شود.