روکش دندان | مزایا و معایب

به این مطلب امتیاز دهید

روکش دندان چیست؟

روکش دندان یا به عبارت دیگر پروتز دندان ثابت، که به انگلیسی dental crown نامیده می شود، یک کلاهک فلزی یا سرامیکی و یا ترکیبی از هر دوی آنهاست که بر روی دندانهای با تخریب گسترده گذاشته میشود، تا علاوه بر حفاظت از آنها در برابر شکستن، عملکرد و زیبایی دندان نیز مجددا به آن باز گردانده شود.

روکش دندان، در خیلى از مواقع طرح درمان پیشنهادى دندانپزشک براى دندانهایى که ساختار زیادى از دست داده اند. این درحالى است که در اکثر مواقع این امکان وجود دارد که به جاى روکش دندان، بازسازى کامل تاج دندان با آمالگام یا کامپوزیت انجام شود. 

در طرح درمان روکش دندان اولین مسئله قابل توجه این است که دیواره هاى عاجى و مینایى سالم دندان تراش میخورد. همین موضوع باعث تضعیف دندان میشود. چراکه هیچ ساختارى نمى تواند جایگزین بافت از دست رفته دندان باشد. 

مسئله بعدى دقت در تراش دندان و قالب گیرى به عمل آمده از دندان تراش خورده (توسط دندانپزشک) و دقت عمل لابراتوارى است که روکش دندان را مى سازد. دراصل در فرآیند ساخت روکش دندان نیاز به انجام کار لابراتوارى خارج از مطب دندانپزشکى است، که دقت عمل آن خارج از کنترل دندانپزشک مى باشد. 

اگر روکش کاملا با دندان فیت نباشد و بین روکش و دندان فاصله وجود داشته باشد، همین موضوع باعث گیر مواد غذایى، تجمع باکترى و ریزنشت باکترى از فاصله موجود بین روکش و دندان مى شود.در نتیجه عود پوسیدگى از زیر روکش و التهاب لثه در ناحیه بوجود مى آید. بیمار همیشه از گیر غذایى و بوى بد در ناحیه شکایت دارد.

مطالعه بیشتر: مراحل عصب کشی دندان

انواع روکش دندان کدام است؟

۱- روکش‌های تمام فلزی ( all metal):

روکشهای تمام فلزی همانطور که از نام آن بر می آید تمام بخش پوشش دهنده دندان از فلز ساخته شده که بسته به نوع فلزات موجود در آلیاژ آن می تواند فلز سفید یا زرد باشد.

مزایا روکشهای تمام فلزی

– بهترین روکش دندان است.

– چرا که تراش دندان بسیار کمتر است، باعث سایش دندانهای مقابل نمی شود،

– ماندگاری بسیار بالایی دارد چون کاملا فیت دندان می شود.

معایب روکش‌های تمام فلزی

تنها عیب آن ظاهر نازیبای آن است.

جنس روکشهای تمام فلز روکش های تمام فلزهیچ وقت یک فلز به صورت خالص نمی تواند جهت روکش استفاده شود، همیشه آلیاژهای فلزی هستند که برای روکشهای دندانی مورد استفاده قرار می گیرند. شامل :

آلیاژهای قیمتی ( precious): آنچه که در انواع روکش دندان به عنوان گلد استاندارد محسوب می شود همین نوع روکش است. ۶۰℅ این آلیاژها شامل فلزات قیمتی ( طلا، پلاتینیوم، وگاهی پالادیوم ) است که بالغ بر ۴۰℅ آن طلاست. این همان چیزیست که در اصطلاح عموم جامعه «دندان طلا» نامیده می شود.

آلیاژهای نیمه قیمتی (semi precious) : که بیش از ۲۵℅ از فلزات قیمتی تشکیل شده است.

آلیاژهای معمولی (non precious) : کمتر از ۲۵℅ فلزات قیمتی را شامل می شود. و بقیه آن شامل نیکل،کروم و…

۲- روکش دندان سرامیکی (all ceramic):

روکشهای تمام سرامیک همانطور که از نام آن بر می آید به طور کامل از نوعی چینی مانند پرسلن ساخته شده است.

مزایا روکش سرامیکی دندان

* این روکشها در مقایسه با روکشهای pfm که روتین مطبهای دندانپزشکی است بسیار طبیعی تر به نظر می رسد چرا که فلزی در زیر آن به کار نرفته است.

* لبه فلزی ناشی از روکشهای pfm معمول وجود ندارد.

* اگر کسی به آلیاژهای موجود در فلز آلرژی داشته باشد، می تواند این روکشها را مد نظر داشته باشد.

معایب  روکش سرامیکی دندان

ساختار این انواع روکش بسیار ضعیف است. بنابراین فقط در دندانهای قدامی که زیبایی مد نظر است مورد استفاده قرار می گیرد.

انواع روکش‌های سرامیکی ( تمام سرامیک )

۱- پرسلن جاکت کراون

این نوع روکش بیش از صد سال پیش با عنوان روکش تمام سرامیک ابداع شد و بسیار ضعیف است و به همین دلیل امروزه زیاد مورد استفاده نیست.

۲- پرسلنهای مدرن

تولیدکنندگان این نوع روکش ادعا دارند با همان زیبایی جاکت کراون استحکام بالاتری دارند.

۳- روکش زیرکونیا

که به تفصیل درباره آن توضیح خواهم داد روکشهای pfm ترکیب سرامیک و فلز ( چینی باند شده به فلز ) روکشهای ترکیب سرامیک و فلزآنچه که امروزه به عنوان روکش به صورت غالب در مطبهای دندانپزشکی استفاده می شود همین نوع روکش است.

روکش کردن دندان زمانی دندان شما نیاز به روکش دارد که تاج دندان به شدت آسیب دیده باشد

۴- روکشهای pfm ترکیب سرامیک  و فلز ( چینی باند شده به فلز )

روکشهای ترکیب سرامیک و فلز آنچه که امروزه به عنوان روکش به صورت غالب در مطبهای دندانپزشکی استفاده می شود همین نوع روکش است. در واقع بخش فلزی دور تا دور دندان را پوشش میدهد و به عنوان بخش هسته ای استحکام روکش را سبب می شود و پرسلن یا چینی روی آن ،زیبایی روکش را منجر می شود. در واقع ترکیبی از زیبایی و استحکام.

مزایا روکش‌های pfm

ο  استحکام بالا تر در مقایسه با روکش سرامیکی دندان،

ο فیتنس خوب فلز با دندان (عمر این روکشها از تمام فلزها کمتر و از تمام سرامیکها بیشتر است.)

معایب روکش‌های pfm

◊ سایش دندان مقابل در مواردی که گلیز روکش از بین رفته است.

◊  احتمال ترک یا پریدگی چینی روکش.(اگر کم باشد ترمیم با کامپوزیت و اگر زیاد باشد تعویض روکش مدنظر قرار می گیرد. )

◊ بعضی موارد فلز لبه روکش دیده می  شود، به ویژه بعد از تحلیل لثه که این اتفاق مهمی است به ویژه در دندانهای قدامی.

◊ ضخامت بالاتری از دندان تراش می خورد.

مطالعه بیشتر: گیتس گلیدن: مزایا و ملاحظات

 نحوه گذاشتن روکش دندان

همچنین براى ساخت روکش دندان نیاز به چند جلسه رفت و آمد وجود دارد. ولى کار بازسازى کامل تاج دندان با کامپوزیت یا آمالگام در یک جلسه انجام مى شود.این کار در یک جلسه توسط خود دندانپزشک داخل مطب انجام مى شود.درست است که این کار براى دندانپزشک زمان بر است و دقت بالایى نیاز دارد،ولى در درازمدت حتما به نفع بیمار است.

با درنظر گرفتن طرح درمان مناسب،احاطه علمى و عملى دندانپزشک به انجام بازسازى کامل تاج دندان و انتخاب مواد ترمیمى مناسب، این روش طول عمر دندان را همیشگى میکند.

هدف از قرار دادن پست داخل ریشه دندان، ایجاد گیر براى مواد ترمیمى که تاج دندان را پر میکنند میباشد.قرار دادن پست باعث تقویت ریشه دندان نمى شود، اتفاقا برعکس باعث تضعیف ریشه میشود.چراکه در حین قرار دادن پست داخل ریشه ،مقدار بیشترى از عاج داخل ریشه دندان برداشته میشود.هیچ ساختارى حتى پست هاى از جنس فلز یا فایبرپست نمى تواند استحکام ذاتى تاج دندان را داشته باشد.پس بهتر است در مواقعى که پالپ شامبر گیر کافى جهت قرار دادن مواد ترمیمى را تامین میکند،از قرار دادن پست داخل دندان برحذر باشیم.

قبل از شروع کار بازسازى کامل تاج دندان ،در دندانهایى که ساختار زیادى از دست داده اند، باید دیواره هاى ضعیف دندان کوتاه شود. در صورت کوتاه نشدن، این دیواره هاى ضعیف در آینده مستعد شکستن در اثر نیروهاى جوشى هستند. پس با کوتاه کردن دیواره هاى ضعیف و جایگزین کردن آن با مواد ترمیمى که استحکام کافى دارند،نیاز به روکش کردن دندان وجود ندارد.

مطالعه بیشتر: کامپوزیت ونیر چیست؟

در نهایت توجه شما را به این نکته جلب میکنم که داشتن دانش کافى، مهارت لازم و تجربه دندانپزشک و وجدان کارى، عوامل تعیین کننده در بدست آوردن موفقیت درمان هاى دندانپزشکى میباشد. استفاده از مواد باکیفیت دندانپزشکى در اصل مکمل موارد بالا میباشد. 

درمان و جراحی

زیبایی دندان

دکتر آذر اصلانی مقدمAuthor posts

دکتر آذر اصلانی مقدم

متخصص عصب کشی (متخصص اندو یا روت کانال تراپی یا درمان ریشه) هستم. درتلاشم از طریق وب سایتم به شما کمک کنم. حتما سوالات خود را در قسمت دیدگاه یا بخش مشاوره دندانپزشکی سایت از من بپرسید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *