روكش دندان | مزایا و معایب

روكش دندان، در خيلى از مواقع طرح درمان پيشنهادى دندانپزشك براى دندانهايى كه ساختار زيادى از دست داده اند.

اين درحالى است كه در اكثر مواقع اين امكان وجود دارد كه به جاى روكش دندان، بازسازى كامل تاج دندان با آمالگام يا كامپوزيت انجام شود. 

روکش دندان چیست؟

روكش دندان یا به عبارت دیگر پروتز دندان ثابت، که به انگلیسی dental crown نامیده می شود،

یک کلاهک فلزی یا سرامیکی و یا ترکیبی از هر دوی آنهاست که بر روی دندانهای با تخریب گسترده گذاشته میشود، تا علاوه بر حفاظت از آنها در برابر شکستن، عملکرد و زیبایی دندان نیز مجددا به آن باز گردانده شود.

 

در طرح درمان روكش دندان اولين مسئله قابل توجه اين است كه ديواره هاى عاجى و مينايى سالم دندان تراش ميخورد.

همين موضوع باعث تضعيف دندان ميشود. چراكه هيچ ساختارى نمى تواند جايگزين بافت از دست رفته دندان باشد. 

تراش دندان و قالب گیری

مسئله بعدى دقت در تراش دندان و قالب‌گیری به‌عمل‌آمده از دندان تراش‌خورده (توسط دندان‌پزشک) و دقت عمل لابراتوارى است كه روكش دندان را می‌سازد.

در اصل در فرآيند ساخت روكش دندان نياز به انجام كار لابراتوارى خارج از مطب دندانپزشكى است، كه دقت عمل آن خارج از كنترل دندان‌پزشک هست.  اگر روكش کاملاً با دندان فيت نباشد و بين روكش و دندان فاصله وجود داشته باشد، همين موضوع باعث گير مواد غذايى، تجمع باكترى و ريزنشت باكترى از فاصله موجود بين روكش و دندان می‌شود.

در نتيجه عود پوسيدگى از زير روكش و التهاب لثه در ناحيه بوجود مى آيد.

بيمار هميشه از گير غذايى و بوى بد در ناحيه شكايت دارد.

مطالعه بیشتر: مراحل عصب کشی دندان

انواع روکش دندان کدام است؟

روکش دندان انواع گوناگونی دارد که هر کدام معایب و مزایای متفاوتی دارد در ادامه انواع روکش را توضیح خواهیم داد.

1- روکش‌های تمام فلزی ( all metal):

روكش دندان تمام فلزی همانطور که از نام آن بر می آید تمام بخش پوشش دهنده دندان از فلز ساخته شده که بسته به نوع فلزات موجود در آلیاژ آن می تواند فلز سفید یا زرد باشد.

مزایا روکشهای تمام فلزی

– بهترین روکش دندان است.

– چرا که تراش دندان بسیار کمتر است، باعث سایش دندانهای مقابل نمی شود،

– ماندگاری بسیار بالایی دارد چون کاملا فیت دندان می شود.

معایب روکش‌های تمام فلزی

تنها عیب آن ظاهر نازیبای آن است.

جنس روكش دندان تمام فلز روکش های تمام فلزهیچ وقت یک فلز به صورت خالص نمی تواند جهت روکش استفاده شود، همیشه آلیاژهای فلزی هستند که برای روکشهای دندانی مورد استفاده قرار می گیرند.

شامل :

آلیاژهای قیمتی ( precious):

 آنچه که در انواع روکش دندان به عنوان گلد استاندارد محسوب می شود همین نوع روکش است. ۶۰℅ این آلیاژها شامل فلزات قیمتی ( طلا، پلاتینیوم، وگاهی پالادیوم ) است که بالغ بر ۴۰℅ آن طلاست. این همان چیزیست که در اصطلاح عموم جامعه «دندان طلا» نامیده می شود.

آلیاژهای نیمه قیمتی (semi precious) :

 که بیش از ۲۵℅ از فلزات قیمتی تشکیل شده است.

آلیاژهای معمولی (non precious) :

 کمتر از ۲۵℅ فلزات قیمتی را شامل می شود. و بقیه آن شامل نیکل،کروم و…

2- روکش دندان سرامیکی (all ceramic):

روکشهای تمام سرامیک همانطور که از نام آن بر می آید به طور کامل از نوعی چینی مانند پرسلن ساخته شده است.

مزایا روکش سرامیکی دندان

* این روکشها در مقایسه با روکشهای pfm که روتین مطبهای دندانپزشکی است بسیار طبیعی تر به نظر می رسد چرا که فلزی در زیر آن به کار نرفته است.

* لبه فلزی ناشی از روکشهای pfm معمول وجود ندارد.

* اگر کسی به آلیاژهای موجود در فلز آلرژی داشته باشد، می تواند این روکشها را مد نظر داشته باشد.

معایب  روکش سرامیکی دندان

ساختار این انواع روکش بسیار ضعیف است. بنابراین فقط در دندانهای قدامی که زیبایی مد نظر است مورد استفاده قرار می گیرد.

انواع روكش دندان سرامیکی ( تمام سرامیک )

1- پرسلن جاکت کراون

این نوع روکش بیش از صد سال پیش با عنوان روکش تمام سرامیک ابداع شد و بسیار ضعیف است و به همین دلیل امروزه زیاد مورد استفاده نیست.

2- پرسلنهای مدرن

تولیدکنندگان این نوع روکش ادعا دارند با همان زیبایی جاکت کراون استحکام بالاتری دارند.

3- روکش زیرکونیا

که به تفصیل درباره آن توضیح خواهم داد روکشهای pfm ترکیب سرامیک و فلز ( چینی باند شده به فلز ) روکشهای ترکیب سرامیک و فلزآنچه که امروزه به عنوان روکش به صورت غالب در مطبهای دندانپزشکی استفاده می شود همین نوع روکش است.

روکش کردن دندان زمانی دندان شما نیاز به روكش دندان دارد که تاج دندان به شدت آسیب دیده باشد

4- روکشهای pfm ترکیب سرامیک  و فلز ( چینی باند شده به فلز )

روکشهای ترکیب سرامیک و فلز آنچه که امروزه به عنوان روکش به صورت غالب در مطبهای دندانپزشکی استفاده می شود همین نوع روکش است. در واقع بخش فلزی دور تا دور دندان را پوشش میدهد و به عنوان بخش هسته ای استحکام روکش را سبب می شود و پرسلن یا چینی روی آن ،زیبایی روکش را منجر می شود.در واقع ترکیبی از زیبایی و استحکام.

مزایا روکش‌های pfm

ο  استحکام بالا تر در مقایسه با روکش سرامیکی دندان،

ο فیتنس خوب فلز با دندان (عمر این روکشها از تمام فلزها کمتر و از تمام سرامیکها بیشتر است.)

معایب روکش‌های pfm

◊ سایش دندان مقابل در مواردی که گلیز روکش از بین رفته است.

◊  احتمال ترک یا پریدگی چینی روکش.(اگر کم باشد ترمیم با کامپوزیت و اگر زیاد باشد تعویض روکش مدنظر قرار می گیرد. )

◊ بعضی موارد فلز لبه روکش دیده می  شود، به ویژه بعد از تحلیل لثه که این اتفاق مهمی است به ویژه در دندانهای قدامی.

◊ ضخامت بالاتری از دندان تراش می خورد.

مطالعه بیشتر: گیتس گلیدن: مزایا و ملاحظات

 نحوه گذاشتن روکش دندان ( فیلم روکش دندان )

همچنين براى ساخت روكش دندان نياز به چند جلسه رفت و آمد وجود دارد. ولى كار بازسازى كامل تاج دندان با كامپوزيت يا آمالگام در يك جلسه انجام مى شود.اين كار در يك جلسه توسط خود دندانپزشك داخل مطب انجام مى شود. درست است كه اين كار براى دندانپزشك زمان بر است و دقت بالايى نياز دارد،ولى در درازمدت حتما به نفع بيمار است.

با درنظر گرفتن طرح درمان مناسب،احاطه علمى و عملى دندانپزشك به انجام بازسازى كامل تاج دندان و انتخاب مواد ترميمى مناسب، اين روش طول عمر دندان را هميشگى ميكند.

قرار دادن پست داخل ریشه

هدف از قرار دادن پست داخل ريشه دندان، ايجاد گير براى مواد ترميمى كه تاج دندان را پر ميكنند ميباشد.قرار دادن پست باعث تقويت ريشه دندان نمى شود، اتفاقا برعكس باعث تضعيف ريشه ميشود.چراكه در حين قرار دادن پست داخل ريشه ،مقدار بيشترى از عاج داخل ريشه دندان برداشته ميشود.هيچ ساختارى حتى پست هاى از جنس فلز يا فايبرپست نمى تواند استحكام ذاتى تاج دندان را داشته باشد.پس بهتر است در مواقعى كه پالپ شامبر گير كافى جهت قرار دادن مواد ترميمى را تامين ميكند،از قرار دادن پست داخل دندان برحذر باشيم.

در ویکی پدیا بخوانید: روکش دندان

قبل از شروع كار بازسازى كامل تاج دندان ،در دندانهايى كه ساختار زيادى از دست داده اند، بايد ديواره هاى ضعيف دندان كوتاه شود. در صورت كوتاه نشدن، اين ديواره هاى ضعيف در آينده مستعد شكستن در اثر نيروهاى جوشى هستند. پس با كوتاه كردن ديواره هاى ضعيف و جايگزين كردن آن با مواد ترميمى كه استحكام كافى دارند،نياز به روكش كردن دندان وجود ندارد.

مطالعه بیشتر: کامپوزیت ونیر چیست؟

در نهايت توجه شما را به اين نكته جلب ميكنم كه داشتن دانش كافى، مهارت لازم و تجربه دندانپزشك و وجدان كارى، عوامل تعيين كننده در بدست آوردن موفقيت درمان هاى دندانپزشكى ميباشد.

استفاده از مواد باكيفيت دندانپزشكى در اصل مكمل موارد بالا ميباشد. 

دکتر آذر اصلانی مقدمAuthor posts

متخصص عصب کشی (متخصص اندو یا روت کانال تراپی یا درمان ریشه) و دکترای تخصصی در رشته اندودانتیکس هستم. استفاده از تکنولوژی پیشرفته و مواد دندانپزشکی با کیفیت، دانش و تجربه سالها فعالیت، باعث اطمینان بخشی به بیماران از لحاظ تجربه درمانی متفاوت می باشد. درتلاشم از طریق وب سایتم به شما کمک کنم. حتما سوالات خود را در قسمت دیدگاه یا بخش مشاوره دندانپزشکی سایت از من بپرسید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

16 − سیزده =